Η Ελιά των Παλαιών Ρουμάτων

Οδεύοντας προς το ιστορικό χωριό των Παλαιών Ρουμάτων του Δήμου Πλατανιά στα Χανιά συγκεκριμένα στην είσοδο του χωριού βρίσκεται ένα πανέμορφο ελαιόδεντρο του οποίου η παρουσία έχει δώσει ένα ιστορικό ενδιαφέρον και συνάμα μια κοινωνικότητα στο μικρό αυτό χαριτωμένο χωριό.

Το ελαιόδεντρο αυτό έχει ανακηρυχθεί από τον Σύνδεσμο Ελαιοκομικών Δήμων Κρήτης (ΣΕΔΗΚ) σαν «Μνημειακό» λόγω των μεγάλων διαστάσεων, του εξωτερικού ανάγλυφου και της μεγάλης εσωτερικής κοιλότητας (κουφάλας) που φέρει ο κορμός του αλλά και λόγω της συσχέτισης του με ιστορικά γεγονότα του χωριού των Παλαιών Ρουμάτων (ΝΙΚΟΣ.Γ ΜΙΧΕΛΑΚΗΣ, Μνημειακά Ελαιόδεντρα , Χανιά 2021).
Το ελαιόδεντρο βρίσκεται στον οικισμό αρχοντικά του χωριού Παλαιών Ρουμάτων. Ανήκει από το 2008 στους κληρονόμους του Στυλιανού, Ν. Παπαδεράκη και είναι ποικιλίας Μαστοειδούς (Τσουνάτη) εμβολιασμένης σε υποκείμενο Αγριελιάς. Αξίζει να σημειωθεί ότι ο χώρος που περιβάλλεται το ελαιόδεντρο είναι πολύ φροντισμένος και αυτό έγινε με πρωτοβουλία του ιδιοκτήτη.

Σ ΄αυτό το σημείο, αξίζει να αναφερθεί ότι σε οικισμούς των Παλαιών Ρουμάτων καλλιεργείται ως επί το πλείστον η ποικιλία της «Τσουνάτης» ελιάς πέρα από το ελαιόλαδο που παράγει ο καρπός της ενδείκνυται να χρησιμοποιηθεί και σαν βρώσιμη ελιά. Συνήθως επεξεργάζεται και τυποποιείται μαζί με αλάτι φέροντας την ονομασία Κρητικής διαλέκτου «αλατσολιά». Μοτάκης Γεώργιος, Γεωπόνος, Οινολόγος & Πρόεδρος Αγροτικού Συνεταιρισμού Παλαιών Ρουμάτων.
Η διαδρομή για την επίσκεψη του ελαιοδέντρου είναι πολύ όμορφη καθώς ο ενδιαφερόμενος διαβαίνει δρόμους αποτελούμενους από καταπράσινα δενδρύλλια διάφορων ποικιλιών. Ωστόσο δεν υπάρχουν σημάνσεις που να σε καθοδηγούν προς την τοποθεσία του ελαιόδεντρου. Συμφώνα με μαρτυρία κατοίκου της περιοχής, η πλατεία του χωριού φέρει το όνομα εθνικής αντιστάσεως. Στο ίδιο χώρο βρίσκεται και το σωματείο λαϊκή βιβλιοθήκη που ιδρύθηκε το 1944 και λειτουργεί και ως δανειστική βιβλιοθήκη. Στην πλατεία του χωριού βρίσκεται και το μουσείο των Πεσόντων. Σε κοντινή απόσταση βρίσκεται και η βίλα Ρενιέρη- παλιό αρχοντικό της οικογένειας Ρενιέρη. Επίσης, στο χωριό λειτουργεί ο αγροτικός συνεταιρισμός παλαιών Ρουμάτων οποίος διαθέτει και ελαιουργείο.