Ελαιοτριβείο στα Σφακιά
- Δ.Δ. Σκαλωτής, Δ.Κ. Σκαλωτής, Δήμος Σφακίων
Η έπαυλη και το αρχαίο Ελαιοτριβείο βρίσκονται στο Καρύδι του Δήμου Αποκορώνου και αποτελούν μια ενιαία κατασκευή με κατά μήκος ανάπτυξη (σε άμεση γειτνίαση με την Ιερά Μονή του Αγ. Γεωργίου). Το Ελαιοτριβείο είναι μονόχωρο, με επίπεδη στέγη και δύο διπλές ημικυκλικές τοξοστοιχίες. Το αρχικό κτίσμα ήταν δίχωρο με επίπεδη στέγη. Ο δυτικός χώρος (κύριος εργαστηριακός χώρος), έφερε στο εσωτερικό του δώδεκα μεγάλα κυκλικά τόξα, τα οποία στήριζαν το δώμα, που σήμερα έχει καταρρεύσει. Στο εσωτερικό του βρίσκονται τέσσερις ελαιόμυλοι, από τους οποίους σώζονται μόνο οι κτιστές βάσεις. Σύμφωνα με κτητορική επιγραφή, το κτίσμα αποπερατώθηκε, το 1863. Το μεγάλο μέγεθος του ελαιοτριβείου αλλά και η ύπαρξη των τεσσάρων ελαιόμυλων, μοναδική περίπτωση στα ελαιοτριβεία της Κρήτης, μαρτυρούν τις τεράστιες ποσότητες ελαιοκάρπου που συγκεντρώνονταν εδώ και κατά συνέπεια την τεράστια παραγωγή λαδιού.
Η διαδρομή για το αρχαίο Ελαιοτριβείο πράγματι θυμίζει πίνακα ζωγραφικής, ο δρόμος αν και μακριά από κεντρικό σημείο είναι άνετος και μοιάζει διασκεδαστικός μέσα στη φύση. Το κτίσμα βρίσκεται σε πολύ καλή κατάσταση, καθώς ο αρμόδιος ιερομόναχος μεριμνά καθημερινά γι΄αυτό. Αξίζει να σημειωθεί ότι τις περισσότερες φορές ιδίως τους χειμερινούς μήνες για να το επισκεφτεί ο ενδιαφερόμενος θα πρέπει να έχει επικοινωνήσει με τον αρμόδιο Ιερομόναχο της Μονής. Πράγματι, πρόκειται για ένα υπέροχο κτίσμα που αξίζει να επισκεφθεί κανείς. Παρατήρηση από την επιτόπια επίσκεψη. Σύμφωνα με στοιχεία του ΣΕΔΗΚ είναι σε εξέλιξη, μελέτη ανάπλασης από το Υπουργείο Πολιτισμού η οποία αναμένεται να ολοκληρωθεί εντός του 2025.