Σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα της Compare the Market [1], οι κορυφαίοι προορισμοί για ελαιοτουρισμό παγκοσμίως είναι:
Ισπανία
Η Ισπανία είναι ο μεγαλύτερος παραγωγός ελαιολάδου παγκοσμίως, που φτάνει τους 1.400.000 μετρικούς τόνους, και τον δεύτερο υψηλότερο αριθμό ελαιώνων με την Ανδαλουσία και ειδικά την επαρχία Χαέν να θεωρούνται οι “πρωτεύουσες” του ελαιοτουρισμού. Η Χαέν παράγει περίπου το 45% του ισπανικού ελαιολάδου και το 20% της παγκόσμιας παραγωγής, ενώ οι σημαντικότερες περιοχές για ελαιοτουρισμό περιλαμβάνουν τη Βαλένθια, την Καταλονία και την Εξτρεμαδούρα, όπου οι επισκέπτες μπορούν να περιηγηθούν σε ελαιοκαλλιέργειες, επισκέψεις σε ελαιοτριβεία και να απολαύσουν γευσιγνωσίες [1] .
Ιταλία
Η Ιταλία ακολουθεί στενά, γνωστή για την υψηλότερη κατάταξη ελαιολάδου στη λίστα, τις περισσότερες γευσιγνωσίες ελαιολάδου και τη δεύτερη μεγαλύτερη παραγωγή ελαιολάδου 350.000 μετρικούς τόνους. Η παραγωγή ελαιολάδου είναι διαδεδομένη σε 18 από τις 20 περιφέρειες της χώρας, προσφέροντας ποικίλες επιλογές για τους επισκέπτες [1]. Η Ιταλία έχει αναπτύξει τον ελαιοτουρισμό με έμφαση στην εμπειρία και την πολιτιστική κληρονομιά. Περιοχές όπως η Τοσκάνη, η Πούλια, η Ούμπρια και η Σαρδηνία προσφέρουν δραστηριότητες όπως γευσιγνωσίες, περιηγήσεις σε ελαιώνες και συμμετοχή σε παραδοσιακές διαδικασίες παραγωγής. Στη Σαρδηνία, η πόλη Gonnosfanadiga φιλοξενεί το Φεστιβάλ Ελιάς, προβάλλοντας την τοπική παραγωγή και πολιτισμό[1].
Ελλάδα
Η Ελλάδα είναι τρίτη σε παραγωγή ελαιολάδου σε παγκόσμιο επίπεδο (300.000 μετρικοί τόνοι) και πρώτη σε κατανάλωση, με 7,5 εκατ. στρέμματα ελαιόδεντρων εκ των οποίων τα 600.000 είναι βιολογικής καλιέργειας, και την πιο μακρόχρονη ιστορία που καταγράφεται από το 3500 π.Χ. (Μινωϊκή εποχή). Στον ελαιοτουρισμό, η Ελλάδα κατατάσσεται ως ο τρίτος καλύτερος προορισμός παγκοσμίως, αναγνωρισμένη για την πλούσια κληρονομιά της στο ελαιόλαδο [1].
Τουρκία
Η Τουρκία ακολουθεί στην τέταρτη θέση (220.000 μετρικούς τόνους). Οι κύριες περιοχές καλλιέργειας ελιάς περιλαμβάνουν το Μπαλίκεσιρ και το Τσανάκκαλε, με το τελευταίο να διαθέτει ένα μουσείο ελαιολάδου που αποτελεί πόλο έλξης για τους επισκέπτες [1].
Ειδικότερα για την Ελλάδα, είναι αξιοσημείωτο είναι ότι έλαβε το υψηλότερο θετικό συναίσθημα μεταξύ όλων των κορυφαίων χωρών, αντανακλώντας τόσο τη φήμη της χώρας όσο και την ποιότητα του ελαιολάδου της [1]. Η Ελλάδα έχει καταγράψει τον δεύτερο υψηλότερο αριθμό γευσιγνωσιών ελαιολάδου και την τέταρτη υψηλότερη κατάταξη από άποψη ποιότητας ελαιολάδου στον κόσμο [1]. Αξιοσημείωτο είναι ότι, το 60% της γης της Ελλάδας είναι καλλιέργειες ελαιώνων [1]. Επίσης, μια από τις πιο σημαντικές πρωτοβουλίες στον ελαιοτουρισμό είναι οι “Διαδρομές της Ελιάς” (Routes of the Olive Tree), μια πολιτιστική διαδρομή πιστοποιημένη από το Συμβούλιο της Ευρώπης το 2005 [2] . Αυτή η πρωτοβουλία, που προωθείται από την Ελλάδα, αποτελεί την πιο ορατή διεθνή προσπάθεια που επικεντρώνεται άμεσα στην ανάπτυξη του ελαιοτουρισμού στην Ευρώπη [2]. Οι Διαδρομές της Ελιάς είναι διαδρομές διαπολιτισμικής ανακάλυψης και διαλόγου με θέμα την ελιά, ένα παγκόσμιο σύμβολο ειρήνης [4]. Διαφορετικές πολιτιστικές διαδρομές διασχίζουν χώρες της νότιας Ευρώπης και της Βόρειας Αφρικής, από τα Βαλκάνια έως την Ελλάδα, και εκτείνονται μέχρι το Μαρόκο [4].
[1] https://news.gtp.gr/2024/08/21/greece-ranks-third-best-destination-for-olive-oil-tourism
[2] https://ijems.emuni.si/index.php/home/article/view/48/3
[3] Ψιλάκη Νίκος & Μαρία, Ο πολιτισμός της ελιάς, Ηράκλειο 2003.
[5] https://www.coe.int/en/web/cultural-routes/the-routes-of-the-olive-tree